Versterkte wijnen zijn een fascinerende categorie in de wijnwereld, en hoewel Port vaak de bekendste is, zijn er nog veel meer parels te ontdekken. Denk aan de veelzijdige Sherry uit Spanje, de robuuste Madeira met zijn rijke geschiedenis, en de aromatische Marsala uit Sicilië. Elk van deze wijnen heeft een uniek karakter, smaakprofiel en verhaal, waardoor ze een prachtige aanvulling zijn op elke wijncollectie en maaltijd. Als sommelier bij Wijnbroeders zie ik dagelijks hoe deze wijnen mensen verrassen en inspireren. Laten we samen op ontdekkingstocht gaan!
Wat zijn versterkte wijnen precies en waarom zijn ze zo bijzonder?
Versterkte wijnen krijgen hun naam omdat er tijdens het gistingsproces extra alcohol, meestal brandewijn, wordt toegevoegd. Dit proces stopt de gisting en behoudt de natuurlijke suikers in de wijn, wat resulteert in een hoger alcoholpercentage en vaak een zoetere smaak. Dit geeft deze wijnen een uitzonderlijke complexiteit, intensiteit en een veel langer bewaarpotentieel dan gewone wijnen. Het zijn echte karakterwijnen, elk met hun eigen verhaal en traditie.
Sherry: Van droog tot zoet, welke soorten zijn er en hoe proef je ze?
Sherry, afkomstig uit Jerez in Andalusië, is misschien wel de meest veelzijdige versterkte wijn. Er is een Sherry voor elke smaak en gelegenheid:
- Fino en Manzanilla: Dit zijn de droogste soorten, licht en fris, met amandelachtige en ziltige tonen. Perfect als aperitief, gekoeld geserveerd.
- Amontillado: Een Fino die verder is gerijpt. Deze heeft een diepere, nootachtige smaak. Heerlijk bij soepen of gevogelte.
- Oloroso: Droog, rijk en vol, met aroma’s van walnoten en gedroogd fruit. Prachtig bij rood vlees of oude kazen.
- Pedro Ximénez (PX): De zoetste variant, bijna stroperig, met smaken van rozijnen, vijgen en chocolade. Een dessert op zich, of fantastisch over vanille-ijs.
Mijn tip: proef Sherry’s naast elkaar om de verschillen echt te ervaren. Je zult versteld staan van de diversiteit!
Madeira: De unieke wijn met een reisverhaal – Hoe smaakt deze en wanneer drink je het?
Madeira is een eilandwijn met een fascinerend verleden. Tijdens lange zeereizen ontdekte men dat de wijn die in het ruim meereisde, door de warmte en beweging, een uniek en oxidatief karakter kreeg. Dit proces, genaamd ‘estufagem’, wordt nu nagebootst. Madeira is ongekend houdbaar, zelfs na opening. De smaak varieert van droog tot zoet:
- Sercial: De droogste, met frisse zuren en tonen van citrus en noten. Ideaal als aperitief.
- Verdelho: Halfdroog, met een rokerig en honingachtig karakter. Heerlijk bij vis.
- Bual: Halfzoet, vol en rijk, met smaken van karamel en gedroogd fruit. Past goed bij kazen.
- Malmsey: De zoetste, intens en complex, met tonen van koffie, toffee en vijgen. Een sublieme digestief.
Madeira is een avontuur in een glas; proef het en stel je de zeereizen voor!
Marsala: Meer dan alleen kookwijn, wat zijn de verschillende stijlen en gerechten?
Marsala, afkomstig van Sicilië, wordt vaak ten onrechte alleen geassocieerd met koken. Terwijl het inderdaad een geweldige toevoeging is in de keuken (denk aan Tiramisu of kalfsvlees Marsala), zijn de drinkbare varianten van Marsala absolute ontdekkingen. Er zijn verschillende stijlen:
- Marsala Fine: Jong en licht, vaak gebruikt om mee te koken.
- Marsala Superiore: Minimaal twee jaar gerijpt, met complexere aroma’s.
- Marsala Superiore Riserva: Minimaal vier jaar gerijpt, nog intenser.
- Marsala Vergine of Soleras: Minimaal vijf jaar gerijpt, vaak via een solera-systeem, droger en zeer complex.
De smaakprofielen variëren van droog en nootachtig tot rijk en zoet, met tonen van karamel, vanille en gedroogd fruit. Probeer een goede Marsala eens als digestief, of combineer de zoetere varianten met chocoladedesserts.
Hoe serveer en bewaar je deze bijzondere wijnen voor de beste smaakbeleving?
De manier waarop je deze versterkte wijnen serveert en bewaart, heeft grote invloed op je proefervaring. Over het algemeen geldt:
- Temperatuur: Droge Sherry’s (Fino, Manzanilla) drink je gekoeld (7-9°C). De zoetere varianten en Madeira en Marsala komen beter tot hun recht op keldertemperatuur (12-16°C).
- Glaswerk: Een tulpendruppel glas, of een specifiek Sherry-glas, concentreert de aroma’s prachtig.
- Bewaren: Versterkte wijnen zijn na opening langer houdbaar dan gewone wijnen, dankzij het hogere alcoholpercentage. Sluit de fles goed af en bewaar in de koelkast (voor Sherry) of op een koele, donkere plek. Sommige Madeira’s en Oloroso Sherry’s kunnen zelfs maanden tot jaren goed blijven na opening!
Bij Wijnbroeders adviseren we u graag persoonlijk over de beste serveer- en bewaartips, zodat u optimaal kunt genieten van deze fantastische wijnen. Kom eens langs of neem een kijkje op onze website; ik help u graag met het vinden van uw nieuwe favoriet!
